Giela historjá Kotusis

Kotusis giela historjjálaš perspektiivva ovddastit boares girjesuomagiela, 1800-logu girjegiela ja sámegielaid sániid álgovuolgaga dutkan.

Boares girjesuomagiela dutkanmateriálan leat suomagillii almmustuvvan prentosat ja oktilaš suomagiel giehtačállosat 1500-logu Mikael Agricola rájes sullii jahkái 1810. Materiála čohkiida eanaš kristtalaš girjjálašvuođas ja láhkateavsttain; lasáhusaid dan áiggi giellageavaheames addet ee. almmenáhkke- ja ávisčállosat ja soaittáhatdikten. Dál prošeaktan lea ráhkaduvvomin boares girjesuomagiela materiálaid vuođul viiddes sátnegirji Vanhan kirjasuomen sanakirja.

Boares girjesuomagiela ja dálá suomagiela gaskasaš bajis lea Kotusis čohkkejuvvon viiddes digitála teakstakorpus. Dán ng. 1800-korpusis leat iešguđege suorggi suomagiel girjjit, boares bláđiid ja aviissaid jahkegearddit ja artihkkalat ja maiddái guovddáš sátnegirjjit ja sátnelisttut erenoamážit 1810–1880-logus. Kotusis dahkkojuvvon dutkamušain lea čielggaduvvon erenoamážit suoma girjegiela stáđásmuvvan lahka dálá hámi ja dan doaimmat 1800-logu áigge.

Sámegielaid sániid álgovuolgaga dutkama várás lea álggahuvvon diehtovuođđu Álgu, man vuođul ráhkaduvvo davvisámegiela etymologalaš sátnegirji.